Month: September 2025

1. Վանկատված բառերը վերականգնի՛ր և փորձի՛ր հասկանալ, թե գաղտնավանկի ը հնչյունը ո՛ր դեպքամ է բառի սկզբում լինում:

Ա. Սըր-բել, սըխ-տոր, սը-լա-նալ, զըր-կել, զը-մըռ-սել, շը-վա-րել, շը-նոր-հել:
Սրբել, սխտոր, սլանալ զրկել, զմռսել, շվարել, շնորհել

Բ. Ըu-կիզբ, ըսկ-յուռ, ըս-պսա-սել, ըս-սպի-տակ, ըս-տա-նալ, ըս- տու-գել, ըզ-բաղ-մունք, ըզ-բո-սանք, ըզ-գալ, ըզ-գույշ:
սկիզբ,սկյուռ,սպասել սպիտակ,ստանալ, ստուգել,զբաղմունք, զբոսանք , զգալ, զգույշ։

Երբ տողադարձ ենք անում, ու բաղաձայնը չի կարող մնալ մենակ։

1. Տրված բառերը բոլոր հնարավոր ձևերով տողադարձի՛ր (ուշադրությո՛ւն դարձրու գաղտնավանկի ը -ի գրությանը):

Օրինակ՝

հետաքրքրական – հե-տաքրքրական, հետա-քըրքրական, հետաքըրք-րական, հետաքրքրա-կան:

Բնություն -բը-նություն,բնու-թյուն, բնութ-յուն
խստաշունչ- խըս-տաշունչ, խստա-շունչ
հանգստաբեր հան-գըստաբեր, հանգըս-տաբեր, հանգստա-բեր
բնակավայր, բը-նակավայր, բնա-կավայր, բնակա-վայր
ստուգել – Ըս-տուգել, ստու-գել
զգուշորեն-Ըզ-գուշորեն, զգու-շորեն, զգուշո-րեն

Կոմիտասը ելավ հյուրանոցից, վերարկուի օձիքը բարձրացրեց, ձեռքերը խոթեց գրպանները և քայլեց արագ ու ճկուն: Դեկտեմբերի կեսն էր. Փարիզի փողոցներում վնգստում էր ցուրտը: Եվ փարիզեցիները դուռ ու լուսամուտ գոցել էին օրվա դեմ: Հատուկենտ էին անցորդները: Փողոցի շրջադարձում Կոմիտասը մի դրամապանակ նկատեց: Հնամաշ էր, պարունակությամբ աղքատ` եղած-չեղածը տասը ֆրանկ:
«Խեղճ ու կրակ մեկն է կորցրել,- տխուր մտածեց նա և նայեց շուրջբոլորը,- էս ցուրտ օրվա ապրուստն է կորցրել` կորոնի, կդառնա, ետ կգա… Հիմա կգա»- համոզեց ինքն իրեն և նայեց ժամացույցին. 12-ին քառորդ էր պակաս, իսկ 12-ին Մարգարիտի մոտ ճաշի էր հրավիրված:
«Մի քիչ սպասեմ», – որոշեց ու հանդարտ սկսեց քայլել` փողոցի շրջադարձն ու ետ, շրջադարձն ու ետ, ուշադիր` փողոցով անցնող հատուկենտ անցորդներին: Եվ համոզված էր, որ կգա նա, ու ինքն անմիջնորդ կճանաչի նրան:
«Տխուր բան է օրվա ապրուստ չունենալը»,- մտածեց Կոմիտասը:
Հիշեց Բեռլինը:

1896 թվականին էր, էլի ձմեռ, Բեռլինի բարձրագույն երաժշտանոցում ուսանելու առաջին ձմեռն էր… Բարերարի ուղարկած ամսական թոշակը վերջացել էր, սպասում էր հաջորդին ու` չկար: Եվ դուրս էր եկել մի ծանոթից պարտք խնդրելու, բայց ինքնասիրությունը թույլ չէր տալիս բախել դուռը` հացի համար դրամ խնդրել, ու սոված չափչփում էր Բեռլինի փողոցները: Հանկարծ ոտքերի մոտ նշմարեց կես մարկ, վերցրեց ու ավելի շվարեց` ի՞նչ անել, կես մարկով ոչ կարող ես պանդոկ մտնել, ոչ` խանութ:
Ու այդ կես մարկով վիճակախաղի տոմս գնեց և շահեց հարյուր մարկ:
Հետո աչքերում շողաց մի կարևոր միտք, և նա ուրախացավ, որ դրամապանակի տերը դեռ չի հայտնվել, լավ է որ չի եկել, թե չէ արդեն ուշ կլիներ, շատ ուշ: Եվ նա գրպանից հանեց հարյուր ֆրանկ, ճիշտ` հարյուր, շտապ բացեց դրամապանակը և հարյուր ֆրանկը ծրարեց դրամապանակի խորքում, տասը ֆրանկի տակ: Ապա ժպտաց, ձեռքերը շփեց իրար, խոր շունչ քաշեց, հին ու ծանր պարտքերից ազատվողի պես հանգիստ շնչեց ու շնչի հետ հանկարծ հասկացավ, որ տասը տարի առաջ վիճակախաղով շահած հարյուր մարկը հոգու խորքում, իրենից էլ ծածուկ, պարտք է համարել:
«Ինչո՞ւ,- փորձեց հասկանալ,- ինչո՞ւ պարտք»:
«Որովհետև հարյուր մարդ այդ վիճակախաղում հուսախաբ եղավ, իսկ ես շահեցի, սեփականացրի հարյուր մարդու հարյուր մարկը»:«Ուշացավ»,- ասաց և` այնպիսի տոնով, կարծես պատահական ու իրեն անծանոթ մեկի չէր սպասում, այլ բարեկամի, որի հետ նախապես պայմանավորվածություն ուներ հանդիպելու հենց այնտեղ` փողոցի շրջադարձում, հենց այդ ժամին, միայն թե, չգիտես ինչու, ուշանում է, չի գալիս… Բայց անպայման կգա, և ինքը պետք է սպասի, պարտավոր է:
«Գուցե գլխի էլ չէ, որ դրամապանակը կորցրել է: Կիմանա, կգա, ցուրտ է, շուտ գար»: Ձմռան այդ օրն աշխարհում միլիոն ու մեկ մարդ հյուրընկալ է, միլիոն ու մեկ ճաշի հրավեր ունի (միլիոն ու մեկերորդը` ինքը Կոմիտասը), միլիոն ու մեկ մարդ համերգ ու թատրոնի տոմս է գնել, միլիոն ու մեկ մարդ աշխատում է, միլիոն ու մեկ մարդ մտածում, գլուխ է ջարդում, միլիոն ու մեկ մարդ մեռնում է, միլիոն ու մեկ մարդ ծնվում է… Ձմռան այդ օր ու ժամին աշխարհում մի մարդ, մեկը, միայն մեկը, ձմռանաշունչ փողոցում անծանոթի է սպասում – վերադարձնելու նրա կորուստը` տասը ֆրանկ: Հենց գար տերը, և ինքը դրամապանակը հանձներ նրան ու շարունակեր Մարգարիտենց տան ճամփեն, կդառնար միլիոն ու մեկերորդ ճաշի հրավիրվածը: Ու եկավ նա…
Դեռատի կին էր` այր մարդու բաճկոնով, այր մարդու ոտնամաններով: Դեռատի կնոջ աչքերում բողոք կար, և հույսը լացի պես կախվել էր շուրթերից ու դողում էր:
—  Մադմուազել, դուք որևէ բան կորցրե՞լ եք:
— Այո՛… դրամապանակս եմ կորցրել,- ասաց ցածրաձայն:
Կոմիտասը ձեռքը տարավ գրպանը:
— Ահավասիկ: Վերցրեք,- տխուր ժպտաց,- իսկ ինչո՞ւ ուշացաք:- Աղջիկը թույլ մեկնեց ձեռքը, դրամապանակն առավ, դողացող մատներով փորձեց բացել: Դա ակամա մղում էր, պահի հետ կապ չունեցող: Կոմիտասն ափերի մեջ առավ նրա ձեռքերը:
— Բացել պետք չէ,- ասաց և ինքն իր համար ավելացրեց,- ցուրտ է…
Հետո ձեռքերը գրպանեց, թեթև խոնարհում արավ:
— Վաղը երեկոյան հայկական եկեղեցում հայկական նվագահանդես կա: Ձեզ հրավիրում եմ: Անպատճառ եկեք: Ցտեսություն:
Եվ նորեն գլուխ տվեց ու գնաց:

Առաջադրանքներ

1. Պատմվածքից դուրս գրեք 7 բառ, որոնց հնչյուններն ու տառերը քանակով չեն համապատասխանում:
   ետ- 2 տառ, 3 հնչյուն
   որոշեց -6 տառ 7 հնչյուն
   ոտնաման- 7 տառ- 8 հնչյուն
   երաժշտանոց- 10 տառ- 11 հնչյուն
   եկեղեցում-8 տառ – 9 հնչյուն
   
2. Տեքստի անծանոթ բառերը դուրս գրեք, բառարանի օգնությամբ բացատրեք և սովորեք:
   օձիք- Հագուստի վզի մասի կտրվածքը
3. Մգեցրած բառերը վանկատեք, ուշադրություն դարձրեք գաղտնավանկի Ը-ին:
   բարձրացրեց-բար-ձրաց-րեց
   շրջադարձում-շըր-ջա-դար-ձում
   գրպանեց-գըր-պա-նեց
   Ցտեսություն-ցը-տե-սու-թյուն
4. Ըստ տեքստի բնութագրեք Կոմիտասին:
   Կոմիտասը շատ բարի, ինքնասեր, համեստ մարդ է ըստ տեքստի։
5. Ինչի՞ց Կամիտասը հասկացավ, որ դրամապանակի տերն աղքատ մարդ է:
   Որովհետև դրամապանակը հնամաշ էր և մեջը ընդամենը 10 ֆրանկ։
6. Եթե դուք լինեիք Կոմիտասի փոխարեն, ինչպե՞ս կվարվեիք:
   Ես կվարվեի ինչպես Կոմիտասը վարվեց, կփորձեի գտնել կորցնողին։

1. 24 թվին աջից և ձախից ի՞նչ  թվանշաններ կցագրենք, որպեսզի  ստանանք  9-ի բաժանվող հնարավոր ամենամեծ զույգ քառանիշ  թիվը:
8244=8+2+4+4=18 18:9=2

2. Երկնիշ թվի թվանշանների գումարը 15 է։ Երբ այդ թվից հանեցին նույն թվանշաններով  հակառակ կարգով գրված երկնիշ  թիվը, արդյունքում ստացան  27։ Ո՞րն էր սկզբնական  թիվը։
ab-ba=27
10a+b-10b-a=27
9a-9b=27
a+b=15
–
a-b=3
2b=12
b=6
a+b=15
a+6=15
a=9
ab=96
ba=69

3. Գտեք այն երկնիշ թիվը, որը հավասար է իր թվանշանների գումարի կրկնապատիկին։
1a+b=2(a+b)
10a+b=2a+2b
8a=b
a=1, b=8
1+8=9
9.2=18

4. Գտեք 3, 7, 15, 31, 63,… հաջորդականության հաջորդ անդամը: 
127

5. Կան երեք քարերի կույտեր՝ 10, 15 և 20 քարով։ Երկու խաղացողները հերթով քայլ են անում։ Մեկ քայլում պետք է վերցնել այնպիսի կույտ, որտեղ կա առնվազն 2 քար, և այն բաժանել երկու ավելի փոքր կույտերի։ Եթե խաղացողը իր հերթին քայլ անել չի կարող (բոլոր կույտերը 1-քարանոց են), նա պարտվում է։ Ո՞վ կհաղթի առաջին, թե երկրորդ խաղացողը։
Երկրորդ խաղացողը

6. Յոթ իններ գրված են կողք-կողքի` 9 9 9 9 9 9 9: Դրանցից մի քանիսի միջև դրեք «+» կամ «−» նշաններն այնպես, որ ստացված արտահայտությունը հավասար լինի 1989-ի։
999+999-9=1989

7. Կողպեքի կոդը  զույգ երկնիշ թիվ է։ Բուրատինոն մոռացել է կոդը, բայց հիշում է, որ այդ  թվի թվանշանների գումարը կենտ թիվ է։ Նա հավաքում է խնդրի պայմաններիին բավարարող  կոդի բոլոր հնարավոր տարբերակները, որպեսզի կարողանա ավելի արագ բացել կողպեքը։ Քանի՞ հնարավոր տարբերակ կա:  Յուրաքանչյուր կենտ թվով պետք է կատարել 5-ը քայլ, քանի որ մեր կենտ թվերի քանակը 5 հատ են դրա համար կանենք 5 * 5=25
25

8. Գարեգինը ​24 օրվա աշխատանքի համար պետք է ստանար համակարգիչ և ​200 000​ դրամ։ Նա աշխատեց ընդամենը ​16​ օր և ստացավ համակարգիչ ու ​30 000​ դրամ։ Որքա՞ն է գնահատվել համակարգիչը։
24-16=8 8=170.000
10=170.000=21250
24.210=510.000
510000-200000=310000

9. Գնացքի ուղևորը նկատեց, որ 127 և 164 համարի նստարանները գտնվում են նույն վագոնում, իսկ 167 և 206 համարի նստարանները գտնվում են տարբեր վագոններում, ընդ որում, ոչ հաջորդական վագոններում։ Գտեք մեկ վագոնում եղած նստարանների հնարավոր քանակը, եթե բոլոր վագուններում նստատեղերի քանակը նույնն է։
164-127=37 165+37=202

10. Մրջյունն ու մեղուն միասին հավաքեցին 54գ բերք։ Ընդ որում, մեղուն հավաքեց 2 անգամ ավելի շատ, քան` մրջյունը։ Որքա՞ն հավաքեց մեղուն:

x + 2x = 54
3x = 54
x = 18
2x = 2 18 = 36
մեղուն հավաքեց 36 գ

Смотри правила

Мужской	-а, -я, нулевое (тверд. согласный)	тюль, лебедь, шампунь, толь, кофе, кенгуру, рояль
Женский	-а, -я, -ь	мозоль, вуаль, бандероль
Средний	-о, -е, -мя	бремя, время, стремя, семя, вымя, имя, знамя, темя, пламя, племя;  дитя
Общий род	-а, -я	Зависит от контекста: Он такой умница!

Задание 1. Выберите правильный вариант․  

1. Университет 1) мой  2) моя 3) мое 
2. Море  1) чей  2) чья 3) чье 
3. Виза 1)  наш  2) наша 3) наше 
4. Радио 1) ваш  2) ваше 3) ваша 
5. Щенок 1) ваш  2) ваше 3) ваша 
6. Компьютер  1) мой  2) моя 3) мое 
7. Партер 1) чей  2) чья 3) чье 
8. Адрес 1)  наш  2) наша 3) наше 
9. Окно 1) ваш  2) ваше 3) ваша 
10. Факс 1) ваш  2) ваше 3) ваша 
11. Собака 1) мой  2) моя 3) мой 
12. Станция 1) твой  2) твоя 3) твое 
13. Комптьер 1) ваше  2) ваша 3) ваш 
14. Город 1) наш  2) наша 3) наше 
15. Кухня 1) наш  2) наша 3) наше 
16. Кошка 1) мое  2) моя 3) мой 
17. Сестра 1) твой  2) твоя 3) твое 
18. Яблоко 1) ваше  2) ваша 3) ваш 
19. Район 1) наш  2) наша 3) наше 
20. Аудитория 1) наш  2) наша 3) наше 

Задание 2: Вставь пропущенные окончания прилагательных

Инструкция: Вставь окончания прилагательных, учитывая род существительных. Пример: син… море → синее море (С.р.)

1. красная роза
2. новый стол
3. чистое небо
4. вкусный суп
5. свежий хлеб
6. белое облако
7. умная девочка
8. старый дом
9. интересный рассказ
10. яркое солнце

---

Задание 3: Найди «лишнее» слово. Инструкция: В каждой строке найди существительное, которое отличается по роду от остальных.

1. стол, мяч, девочка, рюкзак
2. тетрадь, лампа, книга, окно
3. море, небо, солнце, ручка
4. доска, лошадь, окно, дверь

Задание 4: Составь по 3 существительных каждого рода

Инструкция: Самостоятельно напиши по 3 существительных мужского, женского и среднего рода.

Форма:

• Мужской род: стол, дом, карандаш
  Женский род: лампа, книга, девочка
  Средний род: окно, море, яблоко

Задание 5. Определи род существительного․

,,

Мужской род	Женский род	Средний род	Общий род	Не имеет рода
ГУМ, хобби, юноша, Тбилиси, водевиль,	Полночь, библиотекарь, леди, степь, собака, медаль, вермишель,	подлежащее, филе, солнце, харчо, ,такси, торнадо,	всезнайка, симпатяга, плакса, сирота, почемучка,   коллега.	салазки, куранты, сумерки, сутки, носилки, заморозки,

Задание 6. Допишите окончания. Задавайте вопросы:

какой?; какая?; какое?; какие?

Зелён… дерево – зелён… деревья

зелёное дерево – зелёные деревья

Высок… дом – высок… дома

высокий дом – высокие дома

Больш… словарь – больш… словари

большой словарь – большие словари

Умн… человек – умн… люди

умный человек – умные люди

Дорог… вещь – дорог… вещи

дорогая вещь – дорогие вещи

Хорош… друг – хорош… друзья

хороший друг – хорошие друзья

Красив… здание – красив… здания

красивое здание – красивые здания

Нов… машина – нов… машины

новая машина – новые машины

Тёмн… ночь – тёмн… ночи

тёмная ночь – тёмные ночи

Жёлт… лимон – жёлт… лимоны

жёлтый лимон – жёлтые лимоны

Интересн… фильм – интересн… фильмы

интересный фильм – интересные фильмы

Дешёв… билет – дешёв… билеты

дешёвый билет – дешёвые билеты

Низк… кресло – низк… кресла

низкое кресло – низкие кресла

Красн… яблоко – красн… яблоки

красное яблоко – красные яблоки

Маленьк… площадь – маленьк… площади

маленькая площадь – маленькие площади

Тёпл… день – тёпл… дни

тёплый день – тёплые дни

Син… чашка – син… чашки

синяя чашка – синие чашки

Шоколадн… торт – шоколадн… торты

шоколадный торт – шоколадные торты

Солнечн… день – солнечн… дни

солнечный день – солнечные дни

Солён… огурец – солён… огурцы

солёный огурец – солёные огурцы

Зимн… вечер – зимн… вечера

зимний вечер – зимние вечера

Модн… костюм – модн… брюки

модный костюм – модные брюки

Ветрен… улица – ветрен… улицы

ветреная улица – ветреные улицы

Входн… билет – входн… билеты

входной билет – входные билеты

Оперн… театр – оперн… театры

оперный театр – оперные театры

Музейн… экспонат – музейн… экспонаты

музейный экспонат – музейные экспонаты

Выходн… день – выходн… дни

выходной день – выходные дни

Ծաղկավոր բույսերի օրգանները: Արմատ

Բույսերի թագավորությունում ընդգրկված են 320000 տեսակի բույս:

Դրանցից 280000-ը տարբերվում են նրանով, որ ունեն ծաղիկ:

Ծաղիկներով բույսերը կոչվում են ծաղկավոր կամ ծածկասերմ:

Ծաղկավոր բույսը կազմված է հետևյալ հիմնական խումբ օրգան համակարգերից.

• Վեգետատիվ կամ մարմնական: Ապահովում է բույսի գոյությունը` աճը, զարգացումը, սնուցումը, պաշտպանությունը, նյութափոխանակությունը:
• Գեներատիվ կամ սեռական:Ապահովում է բույսի սեռական բազմացումը` սեռական բջիջների միաձուլումը, պտուղների առաջացումը, սերմերի տարածումը:

Դրանք էլ կազմված են օրգաններից.

1. Վեգետատիվ են`

• ցողունը
• տերևը
• արմատը

2. Գեներատիվ են`

• ծաղիկը
• պտուղը
• սերմը

Բույսի օրգաններից է արմատը:

Խոտերը, խոտաբույսերը, թփերը, ծառերը անհնար է պատկերացնել առանց արմատների: Բույսն արմատներով ամրանում է հողում: Նրա շնորհիվ բույսը ողջ կյանքի ընթացքում ամուր կանգնած է իր տեղում:

Հատկապես խոր թափանցում են հողի մեջ ծառերի և թփերի արմատները, հասնում մեծ չափերի և ամուր պահում ծառի ծանր բունն ու տերևներով ճյուղերը:

Արմատն ունի կարևոր գործառույթներ`

• արմատը բույսը ամրացնում է հողին,
• արմատով բույսը հողից կլանում է ջուր և նրանում լուծված նյութեր,
• արմատի միջոցով բույսը կարող է բազմանալ:

Արմատները կարող են առաջանալ տարբեր կերպ.

1. Գլխավոր արմատը աճում է սերմի սաղմնային արմատիկից:

2. Հավելյալ արմատները աճում են բույսի այլ օրգաններից:

3. Կողմնային արմատները աճում են գլխավոր և հավելյալ արմատներից:

Ցանկացած բույս ունի արմատների այս տեսակներից: Դրանք քանակությամբ բազմաթիվ են և միասին հողում կազմում են արմատային համակարգ:

Գոյություն ունի երկու տիպի արմատային համակարգ.

1. Առանցքային

Այս դեպքում լավ զարգացած ու նկատելի է գլխավոր արմատը: Այն հաստ է, երկար, ամուր և առանցքի պես ամրացած է հողում: Նրանից աճում են մնացյալ թույլ զարգացած արմատները:

Այդպիսի արմատային համակարգ ունեն թրթնջուկը, լոբին, արևածաղիկը, գազարը:

2. Փնջաձև

Գլխավոր արմատը փնջով աճող արմատների մեջ աննկատելի է: Դրա փոխարեն մեծ թիվ են կազմում կողքային և հավելյալ արմատները: Դրանք բոլորը աճում են խրձով և միասին բույսն ամրացնում հողին:

Այդպիսի արմատային համակարգ ունեն ցորենը, գարին, եգիպտացորենը, սոխը, սխտորը:

Առաջադրանքներ`

1. Ի՞նչ երկու հիմնական օրգան համակարգերից է կազմված ծաղկավոր բույսը։
   Վեգետատիվ Գեներատիվ:
2. Որո՞նք են վեգետատիվ օրգանները։
   Ցողունը, տերևը, արմատը։
3. Որո՞նք են գեներատիվ օրգանները։
   Ծաղիկը, պտուղը, սերմը
4. Ինչպե՞ս է բույսը հողին ամրանում։
   Բույսն արմատներով ամրանում է հողում:
5. Նշիր արմատի երեք հիմնական գործառույթները։
   արմատը բույսը ամրացնում է հողին,
   արմատով բույսը հողից կլանում է ջուր և նրանում լուծված նյութեր,
   արմատի միջոցով բույսը կարող է բազմանալ:
6. Որտեղի՞ց է աճում գլխավոր արմատը։
   Գլխավոր արմատը աճում է սերմի սաղմնային արմատիկից:
7. Որտեղի՞ց են աճում հավելյալ արմատները։
   Հավելյալ արմատները աճում են բույսի այլ օրգաններից:
   
8. Որտեղի՞ց են աճում կողմնային արմատները։
   Կողմնային արմատները աճում են գլխավոր և հավելյալ արմատներից

Առաջադրանքներ՝

1. Ի՞նչ է հարաբերությունը:
   Մաթեմատիկական տեսակետից՝ հարաբերությունը երկու թվերի
   քանորդն է.
2. Ինչպե՞ս են կոչվում հարաբերության անդամները:
   Բաժանելին կոչվում է հարաբերության նախորդ անդամ,բաժանարարը՝ հարաբերության հաջորդ անդամ, իսկ քանորդը՝ հարաբերություն։
3. Ի՞նչ է ցույց տալիս հարաբերությունը։
   Հարաբերությունը ցույց է տալիս, թե քանի անգամ է հարաբերության նախորդ անդամը մեծ հաջորդ անդամից կամ նրա որ մասն է։
4. 30 կգ դեղձն արժե 18000 դրամ, իսկ 25 կգ սալորը՝
   10000 դրամ։ Ո՞ր մրգի գինն է ավելի բարձր։
   18000:30=600 10000:25=400
   600>400
   Դեղձինը բարձր է։
5. ABCD քառանկյան պարագիծը 65 սմ է, իսկ ABCD քառանկյանը՝ 45 սմ։ Գտե՛ք ABCD քառանկյան պարագծի հարաբերությունը ABCD քառանկյան պարագծին։
   65/45 -13/ 9 45/65-9/13
6. Գտե՛ք հարաբերությունը.
   ա) 5-ի և 9-ի, 5/9
   բ) 6-ի և 1/2-ի 12
7. Հարաբերությունն արտահայտիր սովորական կոտորակով, եթե հնարավոր է՝ կրճատիր.
   Օրինակ՝ 5:20=5/20=1/4
   ա)8:36=8/36=2/9
   բ) 7:21=7/21=1/3
   գ) 10:20=10/20=1/2
8. Գտիր կիլոգրամի և տոննայի հարաբերությունը:
   1/1000 տոննա
9. Գտիր գրամի և միլիգրամի հարաբերությունը:
   1/1000 գրամ
10. Յոթերորդ դասարանում կա 30 աշակերտ, որոնցից 6-ը տղա են, իսկ մնացածը՝ աղջիկ: Որքա՞ն է տղաների թվի հարաբերությունը աղջիկների թվին: 
    30-6=24 6/24=1/4
11. Սիրելի´ սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ և լուծեք:
    
    Գտիր սատիմետրի և միլիմետրի հարաբերությունը։
    1/10 սմ

Հինգերորդ դասարանում կա 45 աշակերտ, որոնցից-36 գրազանցիկ են իսկ մնացածը հարվածային ։ Որոնք են հարվածայինների և գերազանցիկների հարաբերությունը։
45-36=9 9/36=1/4

Համեմատի՛ր Ա ե Բ խմբերի ընդգծված վանկերը, ուշադրությո՛ւն դարձրու բաղաձայն + յ (թյ, րյ, դյ և այլն) հնչյունակապակցությանը:

Ա. Ա-ղյուս, ար-դյունք, ա-լյուր, աղ-բյուր, հա-րյուր, գը-րու-թյուն:

Բ. Աղ-յուս, արդ-յունք, ալ-յուր, աղբ-յուր, հար-յուր, դը-րութ-յուն:
Երկու ձայնավորների միջև եղած երկու և ավելի բաղաձայններից միայն մեկն է անցնում հաջորդ վանկ: Բայց եթե երկրորղ բաղաձայնը յ-ն է, նրան նախորդողը կարող է յ-ի հետ անցնել հաջորդ տող

Տրված բառերը վանկատի՛ր երկու ձևով (ուշադրությո՛ւն դարձրու բաղաձայն +յ հնչյունակապակցությանը):

Ան-կյուն Անկ-յուն, բար -դու-թյուն բար-դութ-յուն, մա-տյան մատ-յան, հո-բե-լյար հո-բել-յար, գո-չյուն գոչ-յուն, գի- տու-թյուն գի-տութ-յուն, սե-նյակ սեն-յակ , մա-նյակ ման-յակ,Հա-կո-բյան Հա-կոբ-յան , ա-ռյուծ առ-յուծ

Վանկատված բառերը վերականգնի՛ր և փորձի՛ր հասկանալ, թե գաղտնավանկի ը հնչյունը ո՛ր դեպքամ է բառի սկզբում լինում:

Ա. Սըր-բել սրբել սըխ-տոր-սխտոր, սը-լա-նալ-սլանալ, զըր-կել-զրկել, զը-մըռ-սել զմռսել, շը-վա-րել շվարել, շը-նոր-հել շնորհել:

Բ. Ըu-կիզբ սկիզբ, ըսկ-յուռ սկյուռ, ըս-պսա-սել սպասել, ըս-պի-տակ սպիտակ, ըս-տա-նալ ստանալ, ըս- տու-գել ստուգել, ըզ-բաղ-մունք զբաղմունք, ըզ-բո-սանք զբոսանք, ըզ-գալ- զգալ, ըզ-գույշ-զգույշ:
Բառասկզբում կա 2 բաղաձայն։

Տրված բառերը վանկատի՛ր:

Ըզ-բաղ-մունք, Ըզ-գաց-մունք, Ըզ-գա-յա-կան, Ըս-կը-սել, ըս-պառ-նալ, ըս-տու-գո -ղա-կան, ըս-տը-վեր, շտե-մա-րան:

Հիշի՛ր

Յ, մ, ն, լ, ր, ռ, վ, ղ, զ, ժ, բ, գ, դ, ձ, ջ հնչյունները ձայնեղ բաղաձայններ են:

Ֆ, խ, ս, շ, հ, պ, փ, կ, ք, տ, թ, ծ, ց, ճ, չ հնչունները խուլ բաղաձայններ են:

Երկու ձայնավորների միջև եղած երկու և ավելի բաղաձայններից միայն մեկն է անցնում հաջորդ վանկ: Բայց եթե երկրորղ բաղաձայնը յ-ն է, նրան նախորդողը կարող է յ-ի հետ անցնել հաջորդ տող (օրինակ՝ ար-յուն, բայց՝ ա-րյուն):

Վանկատման ժամանակ և-ով գրվող եվ հնչյունակապակցությունը երկու տառով է արտահայտվում, եթե նրա մեջ մտնող հնչյունները՝ ե-ն և վ-ն, տարբեր վանկերի կազմում են լինում: Եթե դրանք նույն վանկի կազմում են, և տառով են արտահայտվում:

Տեքստային աշխատանքներ

Երկու հետևություններից ո՞րն ես ճիշտ համարում: Պատասխանդ պատճառաբանի´ր:

Կոշիկի եվրոպական հայտնի մի ֆիրմա իր աշխատակիցներից երկուսին Աֆրիկա ուղարկեց, որ պարզի, թե իր կոշիկներն այնտեղ կարո՞ղ է վաճառել: Շուտով գործուղվածներից մեկը հայտնեց. «Կոշիկ արտահանելու ոչ մի հեռանկար չկա. այստեղ բոլորը բոբիկ են քայլում »: Մյուսը դրությունն այլ կերպ գնահատեց. «Հեռանկարները հիանալի են. բոլորը  բոբիկ են քայլում»:
«Հեռանկարները հիանալի են. բոլորը  բոբիկ են քայլում»: Այս տարբերակում գործուղված մարդը վստահ է իր ուժերին։

4. Տրված հետևություններից ո՞րն է (որո՞նք են) տեքստին համապատասխանում: Ընտրությունդ պատճառաբանի´ր:

Մի ժլատ մարդ գիշերով ստիպված պիտի գնար հարևան քաղաքը: Նա հանդիպեց մի ագահ վարորդի ու խնդրեց իրեն տեղ հասցնել: Երբ տեղ հասան, ուղևորն իջավ մեքենայից ու սկսեց գրպանները շուռ ու մուռ տալ` իբր փող է փնտրում:

-Վա՜յ, սպասի´ր, լուցկի´ տուր, ամբողջ փողս մեքենայի մեջ է ընկել,- ասաց նա:

Այս լսելով` վարորդը քշեց մեքենան: Ուղևորը քմծիծաղ տալով հեռացավ:

Հետևություն` ա բ զ

ա) Աչքածակությունը պատժվում է: Շատի հետևից վազես, ոչինչ էլ չես ստանա:

բ) Ագահ ու ժլատ մարդիկ խուսափում են իրարից: Նրանք գերադասում են ուրիշների հետ գործ ունենալ, քան իրենց նմանների:

գ) Մարդու հաջողությունը որ գալիս է, էլ գիշեր ու ցերեկ չի հարցնում:

դ) Գիշեր-ցերեկ աշխատող մարդն անպայման վարձատրվում է:

ե) Սրամիտ մարդը միշտ էլ մի բան կհորինի, որ պատժի ագահությունը:

զ) Ագահ ու ժլատ մարդիկ որ հանդիպում են, մեկն անպայման ուզում է խաբել մյուսին:

Ես ընտրել եմ այս տարբերակները, որովհետև սրանք լավագույնս ցույց են տալիս ագահ և ժլատ մարդկանց իրական դեմքերը

․ Տեքստն այնպես փոխադրի՛ր, որ զգացվի` ինքդ զարմացած ես և ուզում ես ուրիշներին էլ զարմացնել:

Երբ առաջին անգամ Անտարկտիդայի սաոցածածկույթի տակ արևադարձային հնագույն կենդանիների և ծառերի քարացած մնացորդներ հայտնաբերվեցին, ոչ ոք դրան չհավատաց: Մոտ հիսուն տարի պահանջվեց, որ վեցերորդ մայրցամաքի դինոզավրերի մասին ճշմարտությունը հաղթանակի: Անտարկտիդայում հնէաբանական վերջին գտածոն եզակի է: Մի այնպիսի կմախք է հայտնաբերվել, որպիսին գիտնականները դեռ երբեք և ոչ մի տեղ չէին հանդիպել: Դա երեք մետր վաթսուն սանտիմետր բարձրություն ունեցող փետրավոր գիշատիչ մողես է, որը ջայլամ է հիշեցնում, բայց ձիու գլխից մեծ զլուխ և արծվի հզոր կտուց ունի: Գտածոն քառասունվեց միլիոն տարեկան է:

Այնպիսի զարմանալի պատմություն եմ իմացել, որ մարդիկ Անտարկտիդայում գտել են մի հնագույն կենդանիների և ծառերի մնացորդներ։ Սկզբում մարդիկ դրան չեն հավատացել այնուհետև երկար տարիներ է պահանջել որպեսզի ապածուցեն դինոզավռերի գոյությունը ։ Չեք պատկերացնի, որ մարդիկ գտել են մի մողես,որի երկարությունը երեք մետր վաթսուն սանտիմետր իսկ գլուղը ձիու գլղից մեծ է իսկ կտուցը արծվի կտուց է։ Պատկերացրեք, որ գտածոն քառասունվեց միլիոն տարեկան է:

Տեքստը վերականգն՛ր ՝ նախադասությունները վերադասավորելով։

Բացի դրանից, թեև դա ճակատագրի վրա որոշակիորեն չի ազդում, բայց առողջության վրա ազդեցություն թողնում է։ Արյան խմբերի միջև եղած տարբերությունը փոքր է. բայց չի կարելի անտեսել, որովհետհ վերաբերում է էրիթրոցիտներին և արյան շիճուկի կարևոր հատկություններին։ Երեխաները դա ծնողներից են ժառանգում։ Ամբողջ աշխարհում մարդկանց արյունը չորս խմբի է բաժանվում և միանման (0 կամ 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ) նշանակվում։ Ճապոնացի հոգեբանները պնդում են, որ մարդու արյան խումբը թույլ է տալիս եզրակացնել, թե մարդն իրականում ինչպիսի՛ն է։ Արյան խումբն ամբողջ կյանքում չի փոխվում։ Ոստ ֆրանսիացի հոգեբան ժան Բատիստ Դելակուրի, արյան նույն խումբն ունեցող մարդիկ նման խառնվածք ունեն։

Արյան խումբը մարդու կյանքում

Ամբողջ աշխարհում մարդկանց արյունը չորս խմբի է բաժանվում և միանման (0 կամ 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ) նշանակվում։Արյան խմբերի միջև եղած տարբերությունը փոքր է. բայց չի կարելի անտեսել, որովհետհ վերաբերում է էրիթրոցիտներին և արյան շիճուկի կարևոր հատկություններին։ Արյան խումբն ամբողջ կյանքում չի փոխվում։ Երեխաները դա ծնողներից են ժառանգում։Ճապոնացի հոգեբանները պնդում են, որ մարդու արյան խումբը թույլ է տալիս եզրակացնել, թե մարդն իրականում ինչպիսի՛ն է։ Ոստ ֆրանսիացի հոգեբան ժան Բատիստ Դելակուրի, արյան նույն խումբն ունեցող մարդիկ նման խառնվածք ունեն։ Բացի դրանից, թեև դա ճակատագրի վրա որոշակիորեն չի ազդում, բայց առողջության վրա ազդեցություն թողնում է։