1 They appear when sunlight shines through rain or water droplets in the sky. 2. Red, orange, yellow, green, blue, indigo, and violet. 3As the sunlight passes through these droplets, it bends, or refracts, and separates into all its colors. 4 It becomes a rainbow. 5 No, because they appear when the conditions are just right. 6 Sometimes, after a summer rain, a rainbow might pop up in the sky as a surprise, making everything feel a little more special. 7 When it rains and the sun shines through.
Бабушка, а бабушка, как мне весну нарисовать? – спрашивает Галя. – Зима белая, лето зелёное, осень жёлтая. А вот какую взять краску, чтобы весну нарисовать? – А ты выйди да посмотри, какое у весны лицо. Галя вышла во двор и смотрит. На земле лежит снег, но не такой, как в декабре: снег на земле тёплый, розовый, а на деревьях вот-вот лопнут толстые розовые почки. – Значит, весна розовая! – обрадовалась Галя. Но тут поплыли по небу облака и закрыли солнце. И всё сразу потемнело. Но вдруг солнце опять выглянуло, звонко закричали воробьи. – Бабушка, бабушка! – закричала Галя, вернувшись домой. – Бабушка, ну скажи, как мне весну нарисовать? – Её не нарисуешь на одной картине, – ответила бабушка. – Она разноцветная, переменчивая, она всегда новая.
1.Вопросы. 1. О чём спросила бабушку Галя? – Зима белая, лето зелёное, осень жёлтая. А вот какую взять краску, чтобы весну нарисовать? 2. Почему Галя подумала, что весна розовая. Потому что на земле лежит снег, но не такой, как в декабре, снег на земле тёплый, розовый 3. Почему Галя не нарисовала весну розовой? Потому что всё сразу потемнело. 4. Что ответила Гале бабушка? – Она разноцветная, переменчивая, она всегда новая.
2.Допишите окончания. Зима белая , лето зелёное , осень жёлтая . Толстые розовые почки на деревьях вот-вот лопнут. Облако закрыло яркое солнце. Весна разноцветная, переменчивая, она всегда новая .
3.Прочитайте предложения. Задайте вопросы к выделенным словам.
Летит перелетная птица. Куда летит перелетная птица. ? 2. Маленький мальчик потерялся. Где потерялся маленькиймальчик? 3. Тут прибежала мама мальчика. Когда прибежала мама мальчика? 4. Книга лежит на столе. Где лежит книга?
Երկրագնդի վրա կենդանի օրգանիզմներից են բույսերը և կենդանիները: Բացի դրանցից՝ կան փոքր, մանր օրգանիզմներ՝ մանրէներ, որոնց մեծ մասը բակտերիաներն են: Կան նաև սնկեր: Բակտերիաները և սնկերը տարածված են գրեթե ամենուրեք՝ մյուս կենդանի օրգանիզմների հետ կազմելով կենսոլորտը:
Բակտերիաներ: Մանրէներն այնքան փոքր են, որ անզեն աչքով տեսանելի չեն: Դրանք տեսանելի են դառնում միայն խոշորացնող սարքերի օգնությամբ: Հոլանդացի վարպետ և բնագետ Անտոնի վան Լևենհուկը, այդպիսի մի պարզ սարք ստեղծելով, բացահայտեց մանրէները: Մանրէների մի մեծ մասը բակտերիաներն են: Դրանք պարզունակ միաբջիջ օրգանիզմներ են, որոնք սնվում, շարժվում, կիսվում և բազմանում են, օժտված են նաև այլ հատկություններով:
Բակտերիաները տարբեր ձևի են՝ ցուպիկաձև, գնդաձև, ստորակետաձև, պարուրաձև և այլն: Այդ ձևն ապահովվում է որոշակի լավ արտահայտված արտաքին կառույցով, որը շրջապատում է բակտերիան: Նման կառույցը նաև պաշտպանում է բակտերիան միջավայրի տարբեր անբարենպաստ գործոններից, օրինակ՝ սուր առարկաներից, բարձր ջերմաստիճանից կամ ճնշումից, քիմիական տարբեր նյութերից: Բակտերիաները շատ կայուն են:
Բակտերիաների միջև կան նաև գույնի, չափսի և այլ տարբերություններ: Բակտերիաների մեծ մասն անգույն է:
Բակտերիաներն ունեն սնման տարբեր եղանակներ. մի դեպքում իրենք են առաջացնում օրգանական նյութեր, մյուսում՝ օգտվում են պատրաստի նյութերից: Հողում բակտերիաները շատ են (1 գրամ հողում կարող են գտնվել միլիոնավոր բակտերիաներ):
Բակտերիաների առանձնահատկություններից է արագ կիսումը, որի հաշվին նրանց թվաքանակր մեծ է:
Բակտերիաների մի մասը մեծ օգուտ է տալիս բնությանը: Դրանք նպաստում են որոշ բույսերի աճին և զարգացմանը, կենդանիների և մարդու սննդառությանը։ Սակայն բակտերիաների մյուս մասը փչացնում է տարբեր պիտանի առարկաներ, բույսերում, կենդանիներում և մարդու օրգանիզմում առաջացնում տարբեր հիվանդություններ: Այդ բակտերիաները վնասակար են:
Բակտերիաների մասին գիտությունը ընդգրկված է մանրէաբանությունում:
Սնկեր: Սնկերն ավելի մեծ չափերի են հասնում, քան բակտերիաները: Ունեն տարբեր ձևեր: Սնկերի մեծ մասը բազմաբջիջ է: Սնկերի մարմինը կազմված է թելերից: Որոշ սնկերում տարբերում են նաև գլխիկ և ոտիկ: Դրանք գլխարկավոր սնկեր են։
Սնկերը ևս ունեն լավ արտահայտված արտաքին կառույց, սնվում են, շնչում, բազմանում, օժտված են կենդանի օրգանիզմների այլ հատկություններով: Նրանք ունեն շատ նմանություններ բույսերի և կենդանիների հետ: Սնկերը սնվում են պատրաստի օրգանական նյութերով:
Սնկերը մեծ դեր են կատարում բնության մեջ: Սնկերի մի մասն ապրում է ծառերի տակ, ծառերի արմատներին մոտ և փոխազդում նրանց հետ՝ տալով և ստանալով պիտանի նյութեր, օգնելով մեկր մյուսի աճին և զարգացմանը: Դա օգտակար կապ է:
Գլխարկավոր սնկերի թվում կան ուտելի սնկեր: Դրանցից են սպիտակ սունկը, կեչասունկը, յուղասունկը, շամպինիոնը, աղվեսասունկը:
Սակայն կան այնպիսիները, որոնք թունավոր են և վնաս են հասցնում բույսերին և կենդանիներին, մարդուն: Որոշ սնկեր հարուցում են նաև տարբեր հիվանդություններ:
Սնկերի մասին գիտությունն անվանվում է սնկաբանություն:
Հարցեր և առաջադրանքներ
Ի՞նչ գիտեք բակտերիաների և սնկերի մասին: Ի՞նչ օրգանիզմներ են դրանք: Կան փոքր, մանր օրգանիզմներ՝ մանրէներ, որոնց մեծ մասը բակտերիաներն են: Կան նաև սնկեր: Բակտերիաները և սնկերը տարածված են գրեթե ամենուրեք՝ մյուս կենդանի օրգանիզմների հետ կազմելով կենսոլորտը:
Ո՞վ է բացահայտել բակտերիաները, ի՞նչ սարքի օգնությամբ: Հոլանդացի վարպետ և բնագետ Անտոնի վան Լևենհուկը, այդպիսի մի պարզ սարք ստեղծելով, բացահայտեց մանրէները: Մանրէների մի մեծ մասը բակտերիաներն են: Դրանք պարզունակ միաբջիջ օրգանիզմներ են, որոնք սնվում, շարժվում, կիսվում և բազմանում են, օժտված են նաև այլ հատկություններով:
Ինչի՞ հաշվին են բակտերիաները պաշտպանվում միջավայրի անբենպաստ գործոններից: Այդ ձևն ապահովվում է որոշակի լավ արտահայտված արտաքին կառույցով, որը շրջապատում է բակտերիան: Նման կառույցը նաև պաշտպանում է բակտերիան միջավայրի տարբեր անբարենպաստ գործոններից, օրինակ՝ սուր առարկաներից, բարձր ջերմաստիճանից կամ ճնշումից, քիմիական տարբեր նյութերից: Բակտերիաները շատ կայուն են:
Բակտերիաների սնման ի՞նչ եղանակներ գիտեք: Բակտերիաներն ունեն սնման տարբեր եղանակներ. մի դեպքում իրենք են առաջացնում օրգանական նյութեր, մյուսում՝ օգտվում են պատրաստի նյութերից: Հողում բակտերիաները շատ են (1 գրամ հողում կարող են գտնվել միլիոնավոր բակտերիաներ):
Ինչո՞ւմն է բակտերիաների դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում: Բակտերիաների առանձնահատկություններից է արագ կիսումը, որի հաշվին նրանց թվաքանակր մեծ է:
Купил папа Ирочке попугая. Научила Ирочка его мяукать, лаять, говорить „Здравствуйте, ребята!” и захотела показать его своим одноклассникам. Решила она пойти с попугаем в школу, а бабушка к ней с просьбой: – Сходи, пожалуйста, в магазин. – Вот ещё! – ответила Ирочка. – Мне некогда! Отстань! Она всегда так говорила, когда бабушка просила её что-нибудь сделать. Отнесла Ирочка попугая в школу. Окружили её одноклассники.
– Поздоровайся с ребятами, Чико! А попугай вместо „Здравствуйте, ребята!” говорит: – Отстань! Ребята удивились, а Ирочка покраснела, но тут же спросила снова попугая: – А как кошка мяукает? Помяукай, Чико! Попугай посмотрел на Ирочку и в ответ: – Вот ещё! – А как собачка лает? – чуть не плача, спросила Ирочка. – Мне некогда! – прокричал попугай. Ребята засмеялись, а Ирочка рассердилась. – Вот противный! Ничего говорить не хочет. – Как не хочет? – не согласились ребята. – Он нам очень многое рассказал. Молодец, Чико!
1.Согласитесь или возразите. Найдите в тексте отрывки, подтверждающие ваши слова. 1. Ирочка учила попугая разговаривать, но он ничему не научился. нет 2. Ирочка рассердилась на попугая, потому что он забыл всё, чему она его научила. да
3. Попугай о многом рассказал ребятам. да
2.Разделите текст на части в соответствии с планом. 1. Чему научила Ирочка попугая? Ирочка научила его мяукать, лаять, говорить „Здравствуйте, ребята!”
2. О чём попросила бабушка Ирочку? бабушка к ней с просьбой: – Сходи, пожалуйста, в магазин. 3. …… 4…….
3.Ответьте на вопросы:
Чему научила Ирочка попугая? Ирочка научила его мяукать, лаять, говорить „Здравствуйте, ребята!”
О чем попросила бабушка? Бабушка к ней с просьбой: – Сходи, пожалуйста, в магазин.
Куда отнесла Ирочка попугая? В школу
Почему ребята удивились? Потому , что попугай говорил не то, что хотела Ирочка
Что поняли ребята? Они понили как не хорошо ведёт себя Ирочка дома
4.Прочитайте предложения. Обратите внимание на то, как нужно задавать вопросы к выделенным словам. 1. Девочка помогает маме. – Кто помогает маме? Девочка Что делает девочка? помогает 2. Ребята играют во дворе. – Кто играет во дворе?Ребята Что делают ребята? играют 3. Тетрадь лежит на столе. – Что лежит на столе?Тетрадь 4. Книги лежат на на парте? – Что лежит на парте? книги
Գրե՛ք կոտորակը, որի. ա) համարիչը 2 է, իսկ հայտարարը՝ 5, 2/5 բ) հայտարարը 21 է, իսկ համարիչը՝ 15, 15/21 գ) հայտարարը 1 է, իսկ համարիչը՝ 11։ 11/1
Բերե՛ք կոտորակի օրինակ, որի. ա) համարիչը 7-ով փոքր է հայտարարից,7/14 բ) հայտարարը 5-ով մեծ է համարիչից,4/9 գ) համարիչն ու հայտարարը պարզ թվեր են։ 2/7
Ո ՞ր թվով կնկարագրեք «կես պարկը»։ 1/2
Նկարում պատկերված հատվածներից յուրաքանչյուրը բաժանված է հավասար մասերի։ Օգտվելով նկարից՝ որոշե՛ք, թե յուրաքանչյուր հատվածի որ մասն ինչ գույնով է ներկած։ ա) 3/8 կարմիր 5/8 սև բ)5/11 կարմիր 6/11 սև գ)1/3 կարմիր 2/3 սև դ) 1/4 սև 4 հատ
Հատվածը բաժանեցին 5 հավասար մասի։ Հատվածի ո՞ր մասն են կազմում ստացված հատվածներից երկուսը միասին։ 2/5 մասը
Լուսինեն խնձորը բաժանեց հինգ հավասար մասի և կերավ երեք կտորը։ Մնացածը կերավ Սևանը։ Խնձորի ո՞ր մասը կերավ Սևանը։ 2/5 մասը
Արամը չէր կարողանում տեղափոխել գազարով լի պարկը, ուստի դիմեց դույլի օգնությանը՝ պարկի պարունակության մի մասը լցնելով դույլի մեջ։ Այդպես նա 6 անգամից տեղափոխեց ամբողջ գազարը։ ա) Քանի՞ դույլ գազար է տեղավորում մեկ պարկը։ 6 դույլ բ) Քանի՞ պարկ գազար է տեղավորում մեկ դույլը։ 1/6
291. Ա և Բ բառախմբերի տարբերությունը բացատրի՛ր: Ո՞ր բառախումբն ես նախադասություն համարում:
Ա. Ջրի մի նա ամբողջ առանց դեգերել էր շաբաթ անապատում: — Բ. Նա մի ամբողջ շաբաթ առանց ջրի դեգերել էր անապատում: Ա. Դիմավորեցին քարավանապետն ուխտավորին ուղտապանները ու կատակով հյուծված: — Բ. Քարավանապետն ու ուղտապանները կատակով դիմավորեցին հյուծված ուղտավորին: Ա. Դուրս գալ երկար սևամորուք ուխտավորի շտապեց հագուստով նեղ կիրճով քաղաքից մարդը: — Բ. Ուխտավորի երկար հագուստով սևամորուք մարդը շտապեց նեղ կիրճով քաղաքից դուրս գալ:
Ա խումբը իմաստ չի արտահայտում, իսկ Բ -ն մեկ ամբողջական իմաստ է։
292. Տրված բառախմբերը վերածի՛ր նախադասությունների՝ առանց փոխելու բառերի հաջորդականությունը: Բացատրի՛ր, թե ինչպե՞ս կատարեցիր աոաջադրանքը:
Թշնամի, բանակ, շրջապատել, քաղաք: Թշնամու բանակը շրջապատել է քաղաքը։ Մայրամուտ, արեգակ, պալատներ, կարմիր, ներկել:
Մայրամուտին արեգակը պալատները կարմիր ներկեց։ Փախստական, բարձրանալ, ժայռեր, մեկ, վրա: Փախստականը բարձրացավ ժայռերից մեկի վրա։ Այնտեղ, ժայռեր, մեջ, մարդիկ, իսկական, տներ, փորել: Այնտեղի ժայռերի մեջ մարդիկ իսկական տներ փորեցին։
293. Բացատրի՛ր՝ ինչո՞ւ տրված բառախմբերը նախադասություններ չեն: Դրանք վերածի՛ր նախադասությունների:
Նրանց քաղաքները հինգ հազար տարի առաջ շատ հայտնի էին։ «Բիբլիա» հայերեն «գիրք» Քրիստոնեության մասին։ Հին դարերում Հյուսիսային Աֆրիկայում մի քանի քաղաքակրթություններ իրար նման էին։ Եգիպտացիներից հետո այդ երկրում փյունիկցիները՝ հին աշխարհի հիմնական առևտրականներն ու ծովագնացները մեծ փոփոխություններ բերեցին։ Կարթագենը Հռոմի գլխավոր ախոյանը սկսեց պատերազմ։ Փյունիկցիները Վասկո դե Գամայից երկու հազար տարի առաջ հարավից Աֆրիկան բացահայտել են շրջանցելով այն նավերով։
Որովհետև իմաստ չունեն
294. Փորձի՛ր բացատրել, թե ի՞նչ է նախադասությունը: նախադասությունը դա իմաստ ունեցող բառախումբն է։
295. Տրված տեքստում նախադասություններն առանձնացրո՛ւ (սկսի՛ր մեծատառով, վերջակետերը դի՛ր):
Եզոպոսի առակներից մեկում այսպիսի բան է պատմվում։ Ընկերոջից շատ ձուկ որսալու համար մեկը պղտորում է ջուրը։ Հավանաբար այդտեղից էլ առաջացել է «պղտոր ջրում ձուկ որսալ» արտահայտությունը։ Դա գործածվում է խառնաշփոթ դրություն ստեղծող ու դրանից օգուտ քաղող մարդու մասին:
296. Տրված տեքստում նախադասություններն աոանձնացրու:
Սպիտակ ագռավները բնության մեջ հազվագյուտ են։ Նրանք շատ քիչ են պատահում հենց դրանով են նրանք հետաքրքիր։ Տասնութերորդ դարում Ռուսաստանի թագավոր Պետրոս Առաջինը պալատում մի սպիտակ ագռավ էր պահում՝ որպես հազվագյուտ երևույթ։ Խոսքի մեջ «սպիտակ ագռավ» արտահայտությամբ բնորոշում են մյուսներից տարբերվող մարդկանց, հազվադեպ հանդիպող առարկաները։ Առաջին անգամ դա հռոմեական մի բանաստեղծ՝ Յուվենալիուսն է գործածել:
299. Քանի ձևով կարող ես՝ տրված բառակապակցությունն ավելացրո՛ւ նախադասությանը: Նախապատրաստական աշխատանքը վերջացնելուց հետո սկսեց վերելքը: (ծանր ու հոգնեցուցիչ) Տուփից հանեցինք մետաղյա հին իրեր:(ծռմռված ու ժանգոտ) Դահլիճ մտնողը մոռացած կլինի այսօրվա շքեղությունը: (տասը տարի հետո) Աղջիկն ու տատը ննջում էին: (անսովոր աղմուկից հոգնած) Արևիկին խոստացած նվերն այսօր տալո՞ւ ես: (հանդեսի ժամանակ)
Կարդա՛ բառակապակցությունները և անհրաժեշտության դեպքում՝ գծիկների փոխարեն լրացրո՛ւ բաց թողնված յա, ույ, այ, ոյ, երկհնչյունները։
Ծոփափնյա քաղաք, փայտյա տնակ, միջնադարյան դղյակ, սարյակների բույն, երեկոյան Երևան, հարավային կիսագունդ, ջրային կրիա, արևմտյան գագաթ, հետաքրքիր ներկայացում, երիտասարդ տիեզերագնաց, ոսկյա զարդ, ապակյա սեղան, հետաքրքիր ներկայացում, Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս։, համեղ խավյար, հրաշապատում հեքիաթ, դաստիարակված երեխա։
Վերլուծե՛ք պարզ արտադրիչների և գտե՛ք ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը. ա) 12- 3*2*2 և 18-2*2*3=36, բ) 122-2*61 և 183-3*61=2196, գ) 125-5*5*5 և 75-5*5*7=525։
Տրված 9, 81, 15, 28 թվերից ընտրե՛ք երեք զույգ փոխադարձաբար պարզ թվեր։ 9, 81, 28, նաև 9, 15, 28 նաև 81, 15, 28։
Որոշե՛ք՝ արդյոք թվերի զույգը փոխադարձաբար պա՞րզ են. ա) 11 և 7, բ) 25 և 15, գ) 49 և 16, դ) 12 և 13, ե) 28 և 56, զ) 33 և 77։
Թոռնիկների հյուրընկալությանն ընդառաջ տատիկն ու պապիկը կարկանդակներ գնեցին։ Նրանք չգիտեին, թե իրենց 4 թոռնիկից քանի՞սը կգան։ Առնվազն քանի՞ կարկանդակ պետք է գնեն, որպեսզի տատիկն ու պապիկն ուտեն մեկական կարկանդակ, իսկ մնացածը հնարավոր լինի հավասար բաժանել թոռնիկների միջև։ 6
Ամենաշատը քանի՞ միանման ծաղկեփունջ կարելի է կազմել 180 սպիտակ, 216 կարմիր և 144 դեղին վարդից։ Փնջերից յուրաքանչյուրում քանի՞ սպիտակ վարդ կլինի։ 5 սպիտակ վարդ
Ինչ-որ երկրում կա ընդամենը երկու դրամական միավոր՝ 5 կոպեկոն և 7 կոպեկոն։ Գտե՛ք այն նվազագույն գումարը, որը հնարավոր է ստանալ ինչպես միայն 5 կոպեկոններով, այնպես էլ միայն 7-ով։ 5 կոպեկոն կամ 7 կոպեկոն
Գտե՛ք 12-ի այն բազմապատիկները, որոնք. ա) մեծ են 50-ից և փոքր են 80-ից 60,72 բ) երկնիշ են և գրառման մեջ պարունակում են 4 թվանշանը, 24,48,84։ գ) եռանիշ են և թվանշանների արտադրյալը 0 է։ 108,120,180
Ո ՞րն է ամենամեծ քառանիշ թիվը, որի թվանշանների գումարը պարզ թիվ է: 9994
